Tần Thủy Hoàng, Hoàng Đế đầu tiên trong lịch sử Trung Quốc

Tần Vương Doanh Chính kiêm tính xong sáu nước, kết thúc cục diện cát cứ thời Chiến Quốc, thống nhất nước Trung Hoa. Ông ta cảm thấy công tích của mình còn lớn lao hơn cả tam hoàng ngũ đế trong truyền thuyết, không thể cứ dùng danh hiệu “vương” nữa, mà cần tìm một danh hiệu tôn quí hơn cho xứng với công tích đó, liền quyết định dùng danh hiệu “hoàng đế”, Vì là hoàng đế đầu tiên của Trung Quốc, nên ông tự xưng là Thủy Hoàng đế (thủy có nghĩa: đầu tiên). Ông ta còn qui định, con cháu về sau nối ngôi, cứ theo thứ tự mà gọi, như Nhị thế hoàng đế, Tam thế hoàng đế… cho tới Vạn thế hoàng đế.

Đất nước đã thống nhất, làm thế nào để cai trị một quốc gia rộng lớn như vậy?

Trong một cuộc triều nghị, bọn thừa tướng Vương Quán nói: “Hiện nay các chư hầu vừa bị tiêu diệt, đặc biệt là ba nước Yên, Sở, Tề cách Hàm Dương rất xa, không phong mấy tước vương cai trị ở đấy thì không được. Xin hoàng thượng phong cho mấy hoàng tử đến đó”.

Tần Thuỷ Hoàng cho đại thần bàn bạc. Rất nhiều người tán thành ý kiến của Vương Quán, chỉ có Lý Tư phản đối. Lý Tư nói: “Khi Chu Vũ Vương lập nên triều Chu, đã phong không ít chư hầu. Giữa họ phần nhiều là người cùng tông tộc. Thế mà sau này, do xung đột quyền lợi mà tàn sát nhau như thù địch, thiên tử nhà Chu cũng không ngăn cản được. Từ đó thấy rằng biện pháp phân phong là không tốt. Không bằng thiết lập quận huyện trong toàn quốc mà cai trị”.

Ý kiến của Lý Tư hoàn toàn hợp với ý Tần Thuỷ Hoàng. Vì vậy, ông phế bỏ chế độ phân phong, mà áp dụng chế độ quận huyện, chia cả nước làm 36 quận, dưới cấp quận là cấp huyện. Quan cai trị đứng đầu quận do triều đình trực tiếp bổ nhiệm. Việc chính sự quốc gia từ to đến nhỏ đều do hoàng đế quyết đinh. Theo nói lại, mỗi ngày Tần Thuỷ Hoàng phải đọc 120 cân tờ trình do dưới gửi lên (lúc đó chưa có giấy, chữ viết phải khắc trên thẻ tre), chưa đọc xong là chưa nghỉ. Đủ biết, quyền lực tập trung trong tay ông ta tới mức cao như thế nào.

Trước khi Tần Thuỷ Hoàng thống nhất Trung Nguyên, chế độ giữa các nước đều khác nhau, thí dụ về mặt giao thông, chiều dài trục xe mỗi nước qui định một khác, nên độ rộng mặt đường cũng khác nhau. Khi thống nhất đất nước, xe chạy từ vùng này sang vùng khác gặp khó khăn, nhiều khi phải đổi xe, gây phiền phức và mất thời gian. Do đó, nhà nước trung ương qui định, từ nay nhất loạt đóng xe theo kích thước tiêu chuẩn: khoảng cách giữa hai bánh xe là 6 thước (2m) để việc đi lại được thuận tiện trong cả nước. Việc đó, được gọi là “xa đồng quĩ” (xe có cùng vết bánh xe).

Untitled

Về mặt chữ viết, trước khi thống nhất, giữa các nước có nhiều cách viết cho cùng một chữ. Từ nay, qui định cách viết thông nhất tiện lợi nhất, tạo điều kiện thuận lợi cho giao lưu văn hoá và giấy tờ, công văn của nhà nước, Việc đó được gọi là “thư đồng văn” (viết cùng bằng một thứ chữ).

Giao thông đã tiện lợi, thương nghiệp theo đó cũng phát đạt, những phương tiện cân đong trước kia rất khác nhau. Nhà nước trung ương liền qui định thống nhất phương tiện đo lường, tạo điều kiện thuận lợi cho việc trao đổi, mua bán.

Tần Thuỷ Hoàng đang tiến hành việc cải cách trong nước, thì bộ tộc Hung Nô ở biên giới phía Bắc đánh vào nội địa. Hung Nô là bộ tộc ỏ vùng bắc lãnh thổ Trung Quốc. Suốt thời Chiến Quốc, quí tộc Hung Nô nhân dịp hai nước Yên, Triệu suy yếu, đã từng bước tiến xuống phía nam, chiếm đoạt một khu vực lớn ỏ vùng Hà Sáo. Sau khi Tần Thuỷ Hoàng thống nhất Trung Nguyên, liền phái đại tướng Mông Điềm đem ba mươi vạn quân chống lại, thu hồi lại vùng Hà Sáo, lập nên bốn mươi tư huyện.

Để đề phòng Hung Nô xâm phạm, Tần Thuỷ Hoàng lại điều động dân phu nối liền các bức thành do ba nước Yên, Triệu, Tần xây dựng trưâc kia và xây thêm nhiều thành mối, tạo thành một bức Vạn lý Trường thành chạy suốt từ Lâm Triệu (nay là huyện Mân, Cam Túc) ở phía tây đến Liêu Đông (nay ở tây bắc Liêu Dương, Liêu Ninh) ở phía đông, Công trình kiến trúc nổi tiếng toàn thế giới đó mãi mãi là tượng trưng của văn minh lâu đời của dân tộc Trung Hoa.

Sau này, Tần Thuỷ Hoàng lại phái năm mươi vạn quân bình định phương Nam, lập thêm ba quận. Năm thứ hai, Mông Điềm đánh bại Hung Nô lập thêm một quận. Như vậy, cả nước có bốn mươi tư quận.

Lịch sử Trung Quốc năm 213 trước Công nguyên, do mở mang được quốc thổ, Tần Thuỷ Hoàng cử hành một yến hội chúc mừng ở Hàm Dương. Nhiều đại thần dâng lòi tán tụng công lao thống nhất quốc gia của hoàng đế. Nhân dịp này, bác sĩ Thuần Vu Việt lại nêu lên kiến nghị phân phong. Ông ta cho rằng không thể không làm theo qui củ đã có từ thời cổ.

Lúc đó, Lý Tư đã làm thừa tướng. Tần Thuỷ Hoàng liền hỏi ý Lý Tư.

Lý Tư nói: “Ngày nay đất nước đã an định, pháp lệnh đã thống nhất. Thế mà có một số kẻ đọc sách không chịu học ngày nay, cứ một mực học theo ngày xưa, bình luận lung tung về đại sự quốc gia, gây hỗn loạn trong dân chúng. Nếu không cấm chỉ, sẽ ảnh hưởng đến uy tín của triều đình”.

Tần Thuỷ Hoàng làm theo chủ trương của Lý Tư, lập tức hạ lệnh thu thập toàn bộ sách vở trong thiên hạ, trừ những sách dạy về y dược, trồng cây v. v.. còn tất cả thi, thư và sách vở của bách gia chư tử đều nhất loạt đem đốt hết. Nếu ai tàng trữ các loại sách vở đó, sẽ ghép vào tử tội. Những ai dựa vào chế độ xưa để phê phán chế độ hiện thời, sẽ xử tội chém ngang lưng. Năm thứ hai, có hai phương sĩ (một loại người chuyên cầu thần tiên và luyện đan để bịp người) tên là Lư Sinh và Hầu Sinh bình phẩm về Tần Thuỷ Hoàng. Tần Thuỷ Hoàng được tin, liền cử người đi lùng thì họ đã trốn mất. Tần Thuỷ Hoàng nổi giận, lại phát hiện ở Hàm Dương có một số nho sinh đã từng bình phẩm về mình liền hạ lệnh bắt đến thẩm vấn. Các nho sinh không chịu nổi tra khảo, khai ra thêm một loạt người. Tần Thuỷ Hoàng hạ lệnh đem tất cả hơn 460 nho sinh phạm vào cấm lệnh đó chôn sống ở ngoài thành Hàm Dương. Một số người phạm cấm lệnh khác bị đầy ra vùng biên cương. Sự kiện đó được lịch sử gọi là “phần thư khanh nho” (đốt sách, chôn nhà nho).

Trong khi Tần Thuỷ Hoàng nóng giận, các đại thần không dám khuyên can. Con trưởng là Phù Tô nhận thấy làm như thế là quá nghiêm khắc, liền can ngăn Tần Thuỷ Hoàng. Tần Thuỷ Hoàng nổi giận, hạ mệnh lệnh đuổi Phù Tô khỏi Hàm Dương, lên miền Bắc phòng giữ biên thuỳ cùng với Mông Điềm.

Leave a Reply

Hãy là người đầu tiên bình luận!

avatar
  Subscribe  
Notify of