Đại Kim tự tháp – lớn nhất trong ba kim tự tháp chính ở Giza – do pharaon Khufu xây dựng, cao 146 m (481 ft). Nó bắt đầu được xây dựng vào khoảng năm 2580 TCN và hoàn thành vào khoảng năm 2560 TCN. Trong suốt lịch sử nhân loại, không có công trình nào vượt quá chiều cao này cho đến năm 1221, khi ngọn tháp của Nhà thờ Thánh Paul cũ ở Luân Đôn được dựng lên với chiều cao 149 m (489 ft); tuy nhiên, ngọn tháp ấy đã sụp đổ chưa đầy 350 năm sau đó.
Điều ấn tượng không chỉ ở độ cao mà còn ở độ chính xác đáng kinh ngạc: mỗi cạnh đáy dài hơn 230 m (750 ft) nhưng sai lệch lớn nhất giữa bốn cạnh chỉ 4,4 cm (1 ¾ in) và toàn bộ mặt đáy chỉ lệch cao độ 2,1 cm (< 1 in). Đây là thành tựu mà ngay cả thiết bị hiện đại ngày nay cũng khó tái lập.
Kỹ thuật xây dựng: khối lõi và lớp vỏ
Kim tự tháp ước tính gồm khoảng 2.300.000 khối đá, một số nặng tới 50 tấn. Giống các kim tự tháp của Snefru trước đó và những công trình sau này ở Giza, kim tự tháp của Khufu được xây từ:
- Khối lõi: đá địa phương thô, khai thác tại chỗ (hiện là phần ta nhìn thấy).
- Lớp vỏ ngoài: các khối đá vôi trắng Tura (Tura limestone) đặt nghiêng, xếp thành từng hàng ngang phẳng, khe hở chèn vữa thạch cao.
Lớp vỏ nhẵn bóng này – đã bị dỡ bỏ từ lâu – khiến bề mặt kim tự tháp sáng lấp lánh dưới nắng. Ở đỉnh là một pyramidion (đỉnh chóp) có khả năng được mạ vàng; điểm sáng chói ấy hẳn nhìn thấy từ rất xa.
Nội thất
Bên trong Kim tự tháp Khufu có những đặc điểm độc đáo:
- Một phòng ngầm chưa hoàn thiện dưới nền đá, công năng vẫn còn bí ẩn.
- Các “ống thông khí” (air shafts) tỏa ra từ các buồng trên; robot thăm dò nhưng bị chặn bởi các khối đá.
- Khách phải bò qua hành lang dốc chật trước khi bất ngờ mở ra Đại Hành Lang (Grand Gallery) mái vòm kiểu xếp vát (corbelled), cao 8,74 m (26 ft).
Đại Hành Lang dẫn đến Buồng Nhà Vua (King’s Chamber) xây hoàn toàn bằng đá hoa cương đỏ Aswan. Phía trên buồng là năm buồng giảm tải lực (stress-relieving chambers) gồm các khối đá hoa cương khổng lồ và những phiến đá xếp kiểu mái chữ A (pent roof) để phân tán khối lượng “ngọn núi” đá bên trên. Quan tài đá (sarcophagus) bằng granite đỏ đặt trống rỗng đúng trục trung tâm kim tự tháp. Buồng mộ được phong tỏa bằng nhiều khối granite và lối vào được lấp kín đá vôi, nhằm che giấu hoàn toàn.
Thuyền cho thế giới bên kia
Khu phức hợp tang lễ của Khufu còn có bảy hố thuyền lớn:
- Năm hố ở phía đông: dạng mô hình, xây gạch, mô phỏng hình thuyền; có lẽ dùng để đưa nhà vua tới các vì sao ở kiếp sau. Kiểu “mộ thuyền” này đã xuất hiện từ Vương triều I ở Abydos.
- Hai hố khổng lồ ở phía nam: lát đá, chứa những con thuyền tháo rời hoàn toàn. Một chiếc đã được khai quật và phục dựng: thuyền gỗ tuyết tùng dài 43,3 m (142 ft) gồm 1.224 mảnh ghép buộc bằng dây thừng. Dường như thuyền được dùng trong nghi lễ tang – chuyến đi cuối cùng của nhà vua – trước khi tháo rời và mai táng.
Hình ảnh kim tự tháp Khufu