Uruk – Thành phố đầu tiên của nhân loại?

Đế chế: Văn minh Sumer: cái nôi của văn minh nhân loại

Văn minh Sumer: cái nôi của văn minh nhân loại

Khoảng 5.000 năm trước, tại vùng đất giữa hai con sông Tigris và Euphrates, một thành phố khổng lồ đã xuất hiện. Nó có tường thành dài hàng chục kilomet, đền thờ đồ sộ, hàng chục nghìn cư dân và hệ thống quản lý phức tạp.

Thành phố đó là Uruk — nơi nhiều nhà sử học tin rằng “đô thị đầu tiên của thế giới” đã ra đời.

Tóm tắt

Uruk là một trong những thành phố lớn và quan trọng nhất của nền văn minh Sumer, nằm ở miền nam Mesopotamia (Iraq ngày nay). Thành phố phát triển mạnh từ khoảng 4000–3100 TCN, trong giai đoạn được gọi là Thời kỳ Uruk.

phục chế Đền Kara ở thành phố Uruk, thời Sumer

Tại đây xuất hiện nhiều bước ngoặt lịch sử: chữ viết hình nêm (cuneiform), quản lý nhà nước sơ khai, thương mại quy mô lớn, và kiến trúc đền thờ monumental.

Ở đỉnh cao, Uruk có thể có 40.000–80.000 cư dân, khiến nó trở thành đô thị lớn nhất thế giới thời đó.

Timeline – Các giai đoạn phát triển

~5000–4000 TCN

  • Khu định cư nông nghiệp bắt đầu hình thành.

~4000–3500 TCN – Uruk sớm

  • Thành phố phát triển nhanh nhờ nông nghiệp và thương mại.

~3500–3100 TCN – Uruk muộn (đỉnh cao)

  • Xuất hiện chữ viết đầu tiên.
  • Xây dựng các khu đền thờ lớn như Eanna.

~2900 TCN

  • Uruk trở thành một thành bang Sumer quan trọng.

Sau 2000 TCN

  • Ảnh hưởng suy giảm khi các trung tâm như Babylon nổi lên.

Sự ra đời của đô thị

Uruk là nơi quá trình đô thị hóa đầu tiên trong lịch sử diễn ra rõ ràng.

Nhờ hệ thống kênh đào và thủy lợi, vùng đất quanh thành phố có thể sản xuất lượng lớn:

  • lúa mạch
  • chà là
  • gia súc

Nguồn lương thực dư thừa cho phép một phần dân cư không cần làm nông mà chuyên về:

  • thủ công
  • thương mại
  • tôn giáo
  • quản lý

Đây chính là bước chuyển từ làng sang thành phố.

phối cảnh thành phố Uruk, văn minh Sumer

Trung tâm tôn giáo khổng lồ

Uruk/Warka, nằm ở Iraq ngày nay, là một trong những thành phố đầu tiên trên thế giới và đã có người sinh sống gần như liên tục trong hơn 5.000 năm – từ thiên niên kỷ thứ 4 trước Công nguyên đến thiên niên kỷ thứ nhất sau Công nguyên. Vào thời kỳ được gọi là triều đại thứ 3 của Ur (thế kỷ 21 trước Công nguyên), trung tâm của Uruk bị chi phối bởi một ziggurat, được dành riêng cho nữ thần Inanna.

Uruk có hai khu đền thờ lớn:

1. Khu Eanna

  • dành cho nữ thần Inanna (Ishtar) – nữ thần tình yêu và chiến tranh.

2. Khu Anu

  • dành cho thần bầu trời Anu.

Tại đây có White Temple – một trong những công trình đền thờ cổ nhất.

Các đền thờ không chỉ là nơi tôn giáo mà còn là trung tâm kinh tế, nơi quản lý:

  • đất đai
  • lương thực
  • lao động

Sự kiện nổi bật

Sự xuất hiện của chữ viết (~3200 TCN)
→ một trong những phát minh quan trọng nhất lịch sử.

Xây dựng tường thành Uruk
→ theo truyền thuyết do vua Gilgamesh xây dựng.

Sự phát triển thương mại quốc tế
→ Uruk giao thương với:

  • Anatolia
  • Iran
  • vùng Vịnh Ba Tư.

Di sản

Khoảng 3500–3000 TCN, Uruk có thể là thành phố lớn nhất thế giới. Nó dẫn đầu về công nghệ, tôn giáo và quản trị. Giai đoạn này được gọi là “Uruk Expansion” – ảnh hưởng văn hóa của Uruk lan khắp Trung Đông.

Tuy nhiên, do sự cạnh tranh giữa các thành bang Sumer, cùng sự nổi lên của Akkad và sau đó là Babylon đã thay đổi dòng chảy sông và thương mại, Uruk dần suy yếu.

Uruk đã để lại nhiều di sản nền tảng như:

  • Đô thị đầu tiên
  • Chữ viết sớm nhất
  • Hệ thống hành chính nhà nước
  • Kiến trúc đền thờ lớn

Nhiều nhà sử học cho rằng “lịch sử đô thị của nhân loại bắt đầu tại Uruk.”

Nguồn tham khảo

  • Samuel Noah Kramer – History Begins at Sumer
  • Paul Kriwaczek – Babylon: Mesopotamia and the Birth of Civilization
  • The British Museum – Mesopotamia collections
  • Encyclopaedia Britannica – Sumerian Civilization
  • Oxford History of the Ancient Near East
0 0 bình chọn
Đánh giá bài viết
Đăng ký
Thông báo
guest
0 Góp ý
cũ nhất
mới nhất vote
Inline Feedbacks
Xem tất cả thảo luận
trackback
07/02/2017 11:51 sáng

[…] Lạc Long Quân tên húy là Sùng Lãm, con của Kinh Dương Vương. […]

trackback

[…] đánh được. Người trong nước gọi là Dạ Trạch Vương. (Tục truyền thời Hùng Vương, con gái Hùng Vương là Tiên Dung Mỵ Nương ra chơi cửa biển. […]

trackback
07/02/2017 11:56 sáng

[…] Văn Lang, đổi quốc hiệu là Âu Lạc. Trước kia vua nhiều lần đem quân đánh Hùng Vương, nhưng Hùng Vương binh hùng tướng mạnh, An Dương Vương bị […]

trackback
07/02/2017 11:59 sáng

[…] Tên húy là Hồ, con trai Trọng Thủy, cháu Vũ Đế. […]

trackback
07/02/2017 2:52 chiều

[…] Tên húy là Hưng, con thứ của Minh Vương. […]

trackback

[…] Dương Vương tên húy là Kiến Đức, con trưởng của Minh Vương và người vợ Việt. Bấy giờ, mùa đông, tháng 11, Tể tướng Lữ Gia đã lập […]

trackback

[…] là Quang Phục, là con Triệu Túc, người huyện Chu Diên, uy tráng dũng liệt, theo Lý Nam Đế đi đánh dẹp có công, được trao chức Tả tướng quân. Nam Đế mất, bèn xưng […]

trackback

[…] (Tấn Thiên Phúc năm thứ 3). Mùa đông, tháng 12, nha tướng của Đình Nghệ là Ngô Quyền từ Ái Châu cất quân đánh Công Tiễn. Công Tiễn sai sứ sang đút lót để cầu […]

trackback
07/02/2017 3:07 chiều

[…] Tỵ, [945], (Dương Tam Kha năm thứ 1, Tấn Khai Vận năm thứ 2). Lúc trước, Tiền Ngô Vương bệnh nặng, có di chúc giao cho Tam Kha giúp rập cho con. Khi Vương mất, Tam Kha […]

trackback
07/02/2017 3:11 chiều

[…] Vua tên húy là Xương Văn, con thứ của Ngô Quyền. […]

trackback
07/02/2017 3:12 chiều

[…] năm thứ 1 [951], (Chu Thái Tổ Quách Uy, Quảng Thuận năm thứ 1). Vua đã truất bỏ Dương Tam Kha, lên ngôi vua, xưng là Nam Tấn Vương, sai sứ đi đón anh là Xương Ngập về Kinh […]

trackback
09/02/2017 8:54 sáng

[…] Vương là con Lạc Long Quân (không rõ tên húy), đóng đô ở Phong Châu (nay là huyện Bạch […]

trackback

[…] thì rõ là thư của Tống Thái Tông, Văn Hưu không thể quá lầm mà ghi vào đời Đinh Tiên Hoàng, có lẽ do người sau sao chép ở những chỗ còn lại trong sách rách giấy nát, […]

trackback
09/02/2017 10:26 sáng

[…] khi Đại Hành Hoàng Đế băng, vua cùng hai vương Đông Thành, Trung Quốc và em cùng mẹ là Khai Minh Vương […]

Luật
Luật
12/02/2017 12:28 sáng

phải là trương nghi chứ sao lại là trương phi, trương phi là người thời tam quốc mà

trackback

[…] thu, tháng 8, hoàng thái tử Thầm sinh. Đổi niên hiệu là Thiên Gia Bảo Hựu năm thứ […]

trackback

[…] Cao Tông tên huý là Lý Long Trát con thứ sáu của Lý Anh Tông, mẹ là hoàng hậu họ Đỗ, sinh ngày 25 tháng 5 năm Quý Tỵ, Chính Long Bảo Ứng […]

Hoàngmy
Hoàngmy
15/06/2017 11:57 sáng

Không hiểu

vân
vân
15/08/2017 7:54 chiều

không hay

Viet Vu
Viet Vu
02/09/2017 3:58 chiều

Bài này có chi tiết sai, chữ Ả rập hiện nay cũng vẫn viết thành hàng, từ phải sang trái.

Thành
Thành
10/11/2017 5:58 chiều

Tất cả lấy trong Việt Nam sử lược Trần Trọng Kim hả Tác giả… có vẻ là sự sao chép k có tư duy của bản thân …

Nguyen
Nguyen
16/12/2017 3:36 chiều

Bài thơ cuối bài (Đại Phong ca) bản dịch của ai vậy ạ?

Phi
Phi
13/04/2018 9:55 chiều

Hiện tại ta đã thấy được chính thân xác của ta vào năm 230. Thật ra luật nhân quả luân hồi là có thật. Rất mong nhân loại sớm giác ngộ.

Thuy cao
Thuy cao
23/07/2018 11:33 sáng

Không biết loài người có từ bao giờ, từ đâu đến

Huỳnh Lộc
Huỳnh Lộc
05/09/2018 12:09 chiều

Tần Tấn cứ nhầm lẫn gây ức chế

Trần Đại Sĩ
Trần Đại Sĩ
30/09/2018 12:36 sáng

Theo ĐVSKTT thì Bộ Lĩnh sinh năm 924. Cũng theo ĐVSKTT thì Công Trứ sau khi về với Ngô Vương mới mất. Quyền xưng vương năm 939, vậy Trứ mất sớm nhất cũng vào năm 940. Khi ấy Lĩnh đã 26 tuổi, sao bảo Lĩnh mồ côi cha từ bé?

Bùi Mạnh Hà
Bùi Mạnh Hà
10/01/2019 7:52 chiều

Khoa học hiện tại đã coi thuyết tiến hoá và nguồn gốc loài người xuất phát từ vượn quá lỗi thời và không đúng. Cần phải kiểm chứng lại trước khi truyền dạy cho học sinh

Hoàng
Hoàng
20/03/2020 10:49 sáng
Trả lời  Bùi Mạnh Hà

khoa học nào coi thuyết tiến hóa là lỗi thời? có thể dẫn chứng không hay chỉ nói suông.

Nguyen Minh Trí
Nguyen Minh Trí
04/05/2020 10:24 sáng
Trả lời  Hoàng

vậy bạn tin các sự dẫn chứng của giới chức khoa học cho là con người từ vượn từ từ chuyển hóa thành người? cái mà gọi là “vượn người”….vậy loại này là người hay là vượn….”vượn người” là sao hả bạn? là con người giao hoan với vượn tạo ra “vượn người”?…các xích mắc của giới chức khoa học dẫn chứng cũng không phải là thật chắc mà giả thuyết “gần đúng nhất”….thật ra cũng chỉ là suy nghĩ viễn vong…giả thuyết…

Quốc kiên
Quốc kiên
09/05/2020 11:15 sáng
Trả lời  Nguyen Minh Trí

Mình tin có thể lòai vượn tiến hóa thành người
Nhưng mà lòai ngừi có từ bao b dc bao nhiu thiên niên kỉ nay rồi nên mình vẫn khó hỉu vẫn mong có thể các nhà khoa học tìm hỉu rõ và cho ra dẫn chứng đúng

Vũ Lê
Vũ Lê
11/06/2021 7:05 sáng
Trả lời  Quốc kiên

Khoa học hiện đại không tin…. Chẳng nhẽ tin vào Thần- Thánh- Chúa ư ?!

mmmm
mmmm
24/10/2021 8:13 sáng
Trả lời  Quốc kiên

các nhà khoa học đã chứng minh là thuyết tiến hóa sai rồi bạn ạ

Hồ Như Hiển
Hồ Như Hiển
11/09/2020 8:10 sáng
Trả lời  Nguyen Minh Trí

Con người sáng tạo ra bản thân con người từ lao động có đầu óc. Đó là sự khác biệt giữa người với động vật.

Thu Phuong
Thu Phuong
06/03/2019 10:18 chiều

50 người con theo cha lên núi, 50 người con theo mẹ xuống biển”, như sử sách ghi chép (Nguồn: https://bienniensu.com/truyen_thuyet/mau-thoai/). Theo mình tìm hiểu thì ngược lại chứ nhỉ.

Lê Sỹ Thiệp
Lê Sỹ Thiệp
15/06/2019 5:37 sáng

1- Theo nhiều sách LSVN, cả sách ngày xưa lẫn sách của thời đại CHXHCNVN, LSVN trước công nguyên đại thể như sau:
a- Theo soạn giả Ngô Sĩ Liên thì:
– “Con cháu Thần Nông thị là Đế Minh lấy con gái Vụ Tiên mà sinh Kinh Dương Vương, tức là thủy tổ của Bách Việt.
– “Vương lấy con gái Thần Long sinh ra Lạc Long Quân,.
– “Lạc Long Quân lấy con gái Đế Lai mà có phúc lành sinh trăm con trai.
Đó chẳng phải là cái đã gây nên cơ nghiệp của nước Việt ta hay sao? “
b- Theo WikiPedia thì:
– Kinh Dương Vương- Hồng Bàng: 2879 TCN.
– Sùng Lãm- Lạc Long Quân: Không thấy sử gia nào ghi niên đại.
– 18 Đười Vua Hùng: Không thấy sử gia nào ghi niên đại.
– Cũng WikiPedia còn ghi MỘT CÁCH MÂU THUẪN là:
Đoạn đầu thì viết: “Con của Lạc Long Quân là Hùng Vương lên ngôi, đặt quốc hiệu là Văn Lang” hoặc: KINH DƯƠNG VƯƠNG đẻ ra LẠC LONG QUÂN; LẠC LONG QUÂN LẤY ÂU CƠ đẻ ra VUA HÙNG ĐỜI THỨ NHẤT rồi LẦN LƯỢT NỐI DÕI TÔNG HÙNG đến đởi thứ 18, dạng phả hệ là: Kinh Dương Vương- Lạc Long Quân- Vua Hùng đời đầu.
Đoạn cuối lại ghi: Đởi vua thứ nhất: Hùng Hiền vương, Còn được gọi là Lạc Long Quân (駱龍君)
2- Toàn bộ LSVN, viết TÓM LƯỢC như trên hoặc VIẾT DÀI CẢ 1000 trang, bằng CHỮ HÁN thời xưa, hoặc chữ LATINH (Được goi “Phi khoa học” là Quốc ngữ) thời Pháp thuộc và Thời đại HCM, đều CHỈ LÀ SỰ NGHE HƠI NỔI CHÕ, vì MỖI SỬ GIA TRÍCH DẪN MỘT SỐ SÁCH SỬ của TIỀN SỬ GIA, chứ KHÔNG PHẢI là KÝ SỬ, TỨC BIÊN NIÊN SỬ CỦA CHÍNH THỜI ĐẠI ĐÓ, NÊN CHẲNG CÓ SỬ GIA NÀO TỰ CHỨNG MINH ĐƯỢC MỘT CÁCH LOGIC VỀ SỰ CÓ THẬT CỦA KINH DƯƠNG VƯƠNG VÀ HÙNG VƯƠNG.
Đó chính là sự NGHE HƠI NỔI CHÕ chứ còn gì?
3- Tại sao các sử gia của nước CHXHCN Việt Nam không Thấy cái VÔ LÝ của sự DÀN DỰNG MÀN CỔ SỬ VN như trên, cụ thể là:
a- Các sách đã viết là:
– KINH DƯƠNG VƯƠNG XUẤT HIỆN NĂM 2879 TCN.
– HỦNG VƯƠNG LÀ HẬU DUỆ CỦA KINH DƯƠNG VƯƠNG, CÓ SÁCH THỜI NAY VIẾT LÀ CHÁU NỘI, VÌ BỐ LÀ LẠC LONG QUÂN, ÔNG NÀY MỚI LÀ CON CỦA KINH DƯƠNG VƯƠNG, CÓ CHỖ VIẾT VUA HÙNG ĐỜI 1 CHÍNH LÀ CON CỦA KINH DƯƠNG VƯƠNG.
– NHÀ HÙNG BỊ THỤC PHÁN- AN DƯƠNG VƯƠNG DIỆT Ở ĐỜI THỨ 18 VÀO NĂM 257 TCN.
b- Điều CHƯỚNG TAI GAI MẮT của LỊCH SỬ được DÀN DỰNG như trên là ở chỗ:
– VỚI 18 ĐỜI THÌ HÙNG VƯƠNG XUẤT HIỆN SỚM NHÂT LÀ VÀO NĂM 1257 TCN(GỌI TRÒN LÀ 1260 TCN) VÌ MỖI ĐỜI NHÀ HÙNG CÓ GIỎI LẮM CŨNG CHỈ KÉO DÀI 50 NĂM.
– VẬY TRONG KHOẢNG THỜI GIAN TỪ 2879 TCN ĐẾN 1260 TCN, TỨC thời kỳ DÀI 1619 NĂM ẤY LÀ TRIỀU ĐẠI NÀO của Việt Nam thời đó ?
3- Tại sao các sử gia của nước CHXHCN Việt Nam lại có thể tin vào THỨ LỊCH SỬ QUÁI ĐẢN như trên khi:
– Nó được viết ra chỉ dựa trên duy nhất LÀ SÁCH DO ĐỜI SAU MÀ LẠI LÀ ĐỜI SAU KHÔNG CỦA NƯỚC VIỆT “KINH- HÙNG” đó mà là CỦA NƯỚC KHÁC, LẠI VIẾT MUỘN ĐẾN HÀNG TRĂM NĂM SAU, THẬM CHÍ, NGÀN NĂM SAU, trong khi BẢN THÂN CÁI NHÀ NƯỚC KINH(KINH DƯƠNG VƯƠNG) VÀ NHÀ NƯỚC HÙNG(HÙNG VƯƠNG) thì lại CHĂNG CÓ MỘT “TRANG NHẬT KÝ- SỬ KÝ” NÀO TỰ VIẾT VỀ MÌNH.
– XƯA NAY, THIÊN HẠ CÓ AI NÓI TỐT CHO NGƯỜI KHÁC ĐÂU. Vậy thì các sách của Tầu viết về NHÀ KINH- NHÀ HÙNG sao có thể tin được.
4- TRƯỚC BẢN SỬ QUÁI ĐẢN kia, tại sao các sử gia của nước CHXHCN Việt Nam hôm nay lại KHÔNG AI ĐẶT RA CÂU HỎI là:
AI và VÌ SAO có sự DÀN DỰNG NÊN một “KHOẢNG SỬ” VỪA CẨU THẢ(Bỏ trống cả ngàn năm) VỪA MỌI RỢ(Người đẻ ra cả Bọc 100 trứng, từ trứng nở thành Người, lại Toàn một giống Đực mà di truyền đươc nòi giống,..). Còn như nói rằng, 50 anh con trai của Lạc Long Quân khi về Phong Châu đã lấy con gái bản xứ để di truyền nòi giống, thì NHÀ HÙNG ĐÂU PHẢI LÀ ÔNG TỔ NGƯỜI VIỆT HÔM NAY, CHÚNG N CHỈ LÀ CHA thôi, còn MẸ nữa chứ. VẬY MẸ LÀ AI. Chưa nói rằng, 50 người con của Lạc Long Quân và Ấu Cơ cũng CHỈ LÀ LŨ GIẶC, đến XÂM CHIẾM ĐẤT & NGƯỜI PHONG CHÂU, NGHĨA LĨNH, VIỆT TRÌ, BẠCH HẠC,.. thuộc tỉnh Phú Thọ ngày nay.
Rõ ràng là, PHẢI CÓ TÁC GIẢ của THỨ LỊCH SỬ QUÁI ĐẢN KIA chứ và người dựng nên THỨ LỊCH SỬ QUÁI ĐẢN đó phải có MỤC ĐÍCH của họ chứ?. Có thể đặt ra nhiều giả thiết như sau:
a- Nếu tác giả đó là NGƯỜI NAM VIỆT(Người của nước Kinh- nước Hùng) thì việc TỰ QUÁI ĐẢN HÓA tổ tiên mình chỉ có thể là vì:
– Sự ngu dốt của chính người dựng truyện.
– Sự NGHÈO HÈN và KÉM CỎI của Tổ tiên KINH- HÙNG đến mức đã không đủ khả năng để lại gì cho con cháu biết về MỒ CHA MẢ MẸ của chúng là đâu.
– Sự gian dối của chính người dựng truyện, nhằm che dấu CHÂN TƯỚNG BẤT HẢO, BẤT MINH của TỔ TIÊN mình.
b- Còn nếu tác giả đó KHÔNG LÀ NGƯỜI NAM VIỆT(Mà là người Hán- Sở- Tống- Tề- Ngô- “Nghê” nào đó,..) THÌ SAO CÁC SỬ GIA VIỆT NAM LẠI TIN thế?. Sao không thấy đó là SỰ BÔI NHỌ TỔ TIÊN MÌNH của bọn giặc ngoại bang, bọn giặc mà sau khi XÂM LẤN được NAM VIỆT đã THẲNG TAY SAN BẰNG MỒ MẢ- GIA PHẢ TIỀN NHÂN của Sứ này và BỊA RA MỘT LÝ LỊCH MA QUÁI, MAN RỢ của NẠN NHÂN NAM VIỆT.
LÊ SỸ THIỆP

Nguyên văn Tuyên
Nguyên văn Tuyên
22/06/2019 12:03 chiều

Con người nói thượng Đế gọi là Đức Chúa Trời sỉnh ra nhưng ngực lại ai sinh ra chúa trời Đức Chúa Trời là ai? Lúc đó ai ghi lại? Có phải những con người muốn sở hữu một tôn giáo nào đó để đặc ra không?

Nguyen
Nguyen
22/11/2019 9:12 sáng
Trả lời  Nguyên văn Tuyên

Dùng thượng đế để giải thích là cách làm cùn thôi, cái gì ko biết cứ mang thượng đế ra mà chả biết thượng đế là gì sinh ra từ đâu

Min
Min
23/07/2019 11:23 sáng

Chuẩn

herokay
herokay
06/09/2019 11:09 sáng

con người giống như goku trong một cục gì tròn tròn giống đá từ vũ trụ rơi xuống trái đất

Nguyễn Hữu Thanh
Nguyễn Hữu Thanh
01/10/2019 8:46 chiều

Đấy là đột biến gen

con gà tuổi trẻ
con gà tuổi trẻ
16/10/2019 3:12 chiều

:v

tam2921
tam2921
19/10/2019 9:43 chiều

…giống kinh thánh của TCG…tuy nhiên đảo ngược lại bà Nử Oa là Jéhovah trong kinh thánh !

Jibon
Jibon
16/02/2020 12:01 chiều

Tần Chiêu Vương là em trai của Tần Vũ Vương, con của Tần Huệ Vương.
Các bạn có thể đính chính lại thông tin trên.

Tạ Huy Nam
Tạ Huy Nam
11/03/2020 12:18 sáng

Hay, nhưng thiếu niên đại của Thời kỳ đá cũ, Thời kỳ đá mới. Add nên cập nhật thêm vào. Add nên chia mục ra như: Niên đại, địa điểm, đặc điểm của từng thời kỳ, tiến bộ của thời kỳ đá mới so với cũ như thế nào. Cứ chia mục ra cho người đọc nắm được. Người VN lười đọc lắm rồi add ạ. Trân thành cảm ơn add nhé.

nguyễn ngọc
nguyễn ngọc
09/05/2020 8:09 chiều

vậy có nghĩa là loài người xuất hiện ngay sau khi trái đất đc hình thành trước đó 1 thời gian đúng ko???? Nếu loài người có nguồn góc từ động vật vậy thì các loài đv có nguồn gốc từ đâu???

Lucifer
Lucifer
04/07/2020 2:03 chiều
Trả lời  nguyễn ngọc

Tuổi của trái đất khoảng 4,5 tỷ năm. Trong khi động vật đứng thẳng xuất hiện cách đây tầm hơn 4 triệu năm thôi. Muốn biết động vật từ đâu thì chịu khó xem kênh khoa học vào.

Hau
Hau
14/07/2020 10:32 chiều
Trả lời  nguyễn ngọc

Xem lại thuyết tiến hóa của Darwin đi bạn

Phi
Phi
07/08/2020 12:59 sáng
Trả lời  Hau

Thuyết thì cũng chỉ là giả thuyết… có vài sự kiện rồi ngồi đoán mò thôi

àthea
àthea
02/10/2020 8:01 sáng
Trả lời  nguyễn ngọc

từ các sinh vật đa bào tự nhiên đàu trên trái đất,các loài ấy ban đầu sống ở dưới nước,do điều kiện mà các loại ấy từ từ đi lên trên bờ,IQ vô cực:}}

Minh Huy
Minh Huy
10/06/2020 7:53 chiều

Tây Bộ Châu Á ?

phach
phach
21/06/2020 4:06 chiều

rat hay giup cho moi nguoi hieu them ve lich su cua nhan loai

Chính
Chính
05/07/2020 1:50 chiều

Gõ sai dấu câu be bét… Thật sự là rẻ tiền

Tiến Teymur
Tiến Teymur
29/09/2020 12:02 chiều

Theo tôi (đoán) thì con người hiện đại ngày nay vẫn đang tiến hóa hàng ngày, mà càng về sau càng tiến hóa nhanh hơn, sưa hình thành vượn khoảng 5 đến 7 triệu năm. Từ vượn tiến hóa sang vượn tinh khôn mất khoảng 3 triệu năm. Có thể có sự phân tranh, kết hợp, đồng hóa chia rẽ để ra loài người vượn thông minh khoảng từ 2triệu đến 1,5 triệu năm trở lại đây. Đã có sự giao tranh, thậm trí xóa sổ 1 giống nòi, và phát triển thành loài người thông minh khoảng 200 ngàn đến 150 ngàn năm trở lại đây. Và trải qua biến cố suốt mấy chục ngàn năm thời kỳ băng giá, tồn tại phát triển mới có còn loài người hiện đại… Từ đó đến nay tuy chúng ta có thông minh, sống thành cộng đồng, xã hội … Nhưng vẫn chưa là gì so với bây giờ, con người thực sự phát triển mạnh mới khảng 2..3 trăn năm nay. Và đương đại là sự phát triển gắn kết nhân loại xuyên biên giới mới là những người như Bill Gates, Mark Zuckerberg… Rồi có trí tuệ siêu việt mới bắt đầu tính từ thế kỷ mới (năm 2000) nhưng những đứa trẻ năm 2000 và những đứa trẻ năm 2020 đã khác nhau rất nhiều về mặt tinh khôn.. Vậy nhìn lại lịch sử hàng triệu năm vó thể thấy và đúc kết rằng có thể loài người đã tiến hóa nhờ vào các bào thai, chính những người mẹ trong lúc mang thai đã thu thập thông tin, bằng cách nào đó đứa trẻ đã cảm nhận được, và chúng tiến hóa theo cách ấy nhanh hơn so với việc phát triển thích nghi trong cuộc sống…

àthea
àthea
02/10/2020 7:56 sáng

con người được tiến hóa từ một loại vượn cổ, vượn cổ tiến hóa thành người tối cổ, người tối cổ tiến hóa thành người tinh khôn,người tinh tinh khôn tiến hóa thành người hiện đại giống như chúng ta vậy

Van
Van
13/10/2020 8:52 sáng

Vua này tốt

Hải
Hải
13/10/2020 8:19 chiều

Hay

haidao
haidao
29/10/2020 3:38 chiều

BINH PHAP TON TU VIET CON THIEU NGUOI DOI SAU CO DOC NHUNG SE KHONG HIEU VA VAN DUNG……..CHI CO MOT MINH TON VU LA HIEU DUOC BINH PHAP DO MINH VIET RA…….HIEN NAY TOI DA HOAN CHINH LAI BO BINH PHAP CUA TON VU……NGUOI DOI SAU DOC CO THE HIEU HET DUOC BO BINH PHAP NAY NHAM UNG DUNG VAO THUC TIEN TRONG CHINH TRI HOAC TREN CHIEN TRUONG…….TAO NEN MOT BO BINH PHAP BACH CHIEN BACH THANG…….TOI VA TON VU SE TRUYEN LAI CHO HAU THE CUON BINH THU NAY VA TIEP TUC HOAN THIEN NUA…….

minh
minh
06/11/2020 5:56 chiều

hay

Trần Tuấn
Trần Tuấn
28/11/2020 11:19 chiều

Nghiên cứu quy ước chuẩn đã có mà lịch sử đã quy định từ thời Cesar, Lưu Bang sinh 256TCN là tuổi Ất Tỵ ,rất thông minh ngoài đời là đúng. Nhưng ko hiểu sao, cak nhà toán học và sử học VN tự tính kiểu gì mà Julius Caesar sn 100 TCN là Tân Tỵ, cũng rất thông minh, mới đúng (VẬY MÀ BÁO CHÍ NHIỀU KẺ TO MIỆNG TÍNH SAI, NÓI CESAR TUỔI THÂN, BẬT CƯỜI. VÀ CẢ TẦN THỦY HOÀNG bọn họ tính ngu đến nỗi tưởng ông ta là người SAU CÔNG NGUYÊN SCN nên tính ông là tuổi KỶ MÃO mới nguy hiểm).